است اگر قبل از عمل ، شك در صحت آن نداشته باشد . 5 - معرفت نايب به افعال و احكام حج ولو با ارشاد كسى در حال عمل . 6 - ذمه نايب مشغول به حج واجبى در آن سال نباشد ، پس در صورتى كه عالم عامه باشد صحت نيابتش خالى از اشكال نيست و اما در صورت جهل و غفلت ، حج منوب عنه صحيح و ذمه‌اش برىء مىشود . 7 - معذور در ترك بعض افعال حج نباشد « 108 » م - در منوب عنه امورى شرط است : 1 - اسلام پس نيابت از كافر صحيح نيست و بر وارث مسلمان واجب نيست نايب بگيرد اگر موّرثش مستطيع بود ، و مرده و ناصبى « كسى كه دشمن اهلبيت و ائمه باشد » مانند كافر است با اين فرق كه جايز است فرزند مؤمنش در حج بجاى او نايب شود يعنى حج را به نيابت و عوض او انجام دهد . 2 - در حج واجب شرط است كه منوب عنه فوت شده باشد يا اگر زنده است حج بر او مستقر شده و خودش از جهت مرضى كه اميد خوب شدن آن نيست يا از جهت پيرى نتواند به حج برود و در حج استحبابى اين شرط نيست و در منوب عنه بلوغ و عقل شرط نيست و مماثله بين نايب و منوب عنه نيز شرط نيست و جايز است كسى كه تاكنون به حج نرفته و مستطيع نيست براى ديگرى نايب شود بلى بنابر آنچه مشهور است نايب گرفتن صروره « كسى كه سال اوّل حج او باشد » مكروه است بخصوص در صورتى كه نايب زن و منوب عنه مرد باشد و دو مورد مستثنى است و كراهت ندارد 1 - آن موردى كه منوب عنه مرد و زنده باشد و نتواند حجة الاسلام را بجا آورد و نايب صروره و مرد باشد 2 - منوب عنه مرد ولى مرده باشد و نايب صروره و مرد باشد .